Naar de inhoud

Zo zet je
het bord op

Een schaakbord opzetten is in een minuut geleerd, maar een paar dingen gaan vaak mis: het bord verkeerd om, of koning en dame verwisseld. Zet de stukken hieronder stap voor stap neer.

Leestijd 2 minutenBijgewerkt 9 november 2026

Leg het bord zo neer dat rechtsonder een licht veld ligt. Zet de torens in de hoeken, dan de paarden, dan de lopers. De dame staat op haar eigen kleur, de koning ernaast. De pionnen komen op de rij ervoor. Wit begint.

32

Stukken op het bord: 16 per speler.

Wit rechts

Rechtsonder ligt altijd een licht veld.

Zet de stukken neer

0 / 6

Het bord

Leg het bord zo neer dat elke speler rechtsonder een licht veld heeft. Ezelsbruggetje: wit rechts. Staan er letters en cijfers langs de rand, dan zit rij 1 bij wit.

Tip: gebruik de pijltjestoetsen.

Drie ezelsbruggetjes

  • Wit rechts: rechtsonder ligt bij elke speler een licht veld.
  • De dame op haar eigen kleur: de witte dame op wit (d1), de zwarte dame op zwart (d8).
  • Spiegelbeeld: elk stuk staat recht tegenover hetzelfde stuk van de tegenstander. Koning tegenover koning, dame tegenover dame.

Fouten die vaak gemaakt worden

  • Het bord een kwartslag gedraaid. Dan ligt er rechtsonder een donker veld. Draai het bord, de rest volgt vanzelf.
  • Koning en dame verwisseld. Dan staan de dames niet meer tegenover elkaar. Check: de witte dame staat op een licht veld.
  • Loper en paard verwisseld. Het paard staat naast de toren, de loper naast de koning of de dame.

Letters en cijfers langs de rand

Veel borden hebben coördinaten: de letters a tot en met h onderaan en de cijfers 1 tot en met 8 aan de zijkant. Zo heeft elk veld een naam, zoals e4. Wit staat op rij 1 en 2, zwart op rij 7 en 8. Met coördinaten leer je sneller zetten lezen en kun je partijen noteren, zoals in onze uitleg over de Italiaanse opening.

En dan: wie begint?

Wit doet altijd de eerste zet. Wie wit krijgt, bepaal je met loting: één speler verstopt een witte en een zwarte pion in zijn handen, de ander kiest een hand. Speel je meer partijen, dan wissel je daarna steeds van kleur. Hoe de stukken lopen lees je in de schaakregels.

Klaar om te spelen?

Het bord staat goed. Speel nu je eerste partij tegen een makkelijke computer, met een coach die meekijkt.

Speel tegen de computer

Veelgestelde vragen

Nog vragen?

Staat je vraag er niet bij? Mail naar info@chessquarter.eu.

Hoe moet een schaakbord liggen?

Zo dat elke speler rechtsonder een licht veld heeft. Ezelsbruggetje: wit rechts.

Staat de koning of de dame op d1?

De dame. De witte dame staat op het lichte veld d1, de witte koning op e1. Bij zwart staat de dame op d8 en de koning op e8.

Waar staan de lopers?

Naast de paarden: wit op c1 en f1, zwart op c8 en f8.

Wie begint bij schaken?

Wit doet altijd de eerste zet.