Naar de inhoud

De Italiaanse opening,
zet voor zet

De Italiaanse opening is een van de oudste schaakopeningen en vaak een van de eerste die je leert. De zetten zijn logisch en de stukken komen snel in het spel. Speel hieronder de rustige hoofdvariant na, zet voor zet.

Leestijd 2 minutenBijgewerkt 9 november 2026

De Italiaanse opening begint met 1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lc4. De witte loper mikt op f7, het zwakste veld bij de zwarte koning. Met 3... Lc5 heet ze de Giuoco Piano: Italiaans voor rustig spel.

3. Lc4

De zet die van deze opening de Italiaanse maakt.

f7

Het veld waar de witte loper op mikt.

Speel de opening na

0 / 17

Beginstelling

Wit begint. De eerste twee zetten zijn dezelfde als bij de Spaanse opening; pas op de derde zet kiest de loper een ander veld.

Tip: gebruik de pijltjestoetsen.

Waarom is de Italiaanse opening zo populair?

Elke zet volgt een basisidee: een pion naar het centrum, de paarden en lopers eruit, snel rokeren. De loper op c4 heeft meteen een duidelijk doel: het veld f7. Daardoor is de opening goed te begrijpen, ook als je net begint.

Toch is ze niet alleen voor beginners. Met 5.d3 krijg je een rustige, strategische partij die ook op het hoogste niveau veel wordt gespeeld. Wie liever aanvalt, kiest voor d4 of het Evans-gambiet.

Belangrijke varianten

  • Giuoco Piano (3... Lc5): zwart zet zijn loper tegenover de witte, de variant die je hierboven naspeelt.
  • Giuoco Pianissimo (5.d3): wit speelt eerst d3 en bewaart d4 voor later, voor een rustige opbouw.
  • Evans-gambiet (4.b4): wit offert een pion om sneller te ontwikkelen en het centrum te nemen. Genoemd naar de Britse kapitein William Evans, uit de negentiende eeuw.
  • Tweepaardenspel (3... Pf6): zwart laat de loper thuis en valt meteen de pion op e4 aan. Een scherpere keuze.
  • Fegatello-aanval (Fried Liver): in het tweepaardenspel, na 4.Pg5 d5 5.exd5 Pxd5, offert wit met 6.Pxf7 een paard op f7. Zwart vermijdt dit met 5... Pa5.

Let op f7: het herdersmat

Het veld f7 is het zwakke punt van zwart, en bij wit is dat f2. Beginners verliezen daar vaak hun eerste partijen, door het herdersmat: 1.e4 e5 2.Lc4 Pc6 3.Dh5 Pf6?? 4.Dxf7 mat. Dame en loper slaan samen op f7 en de koning kan nergens heen.

Herdersmat: de dame slaat op f7, gedekt door de loper op c4.

Je voorkomt het eenvoudig: dek f7 met 3... g6 of 3... De7 en val de dame daarna aan met je paard. Ken je de Italiaanse opening, dan herken je het idee meteen, want daar mikt de loper op hetzelfde veld.

Italiaans of Spaans?

Beide openingen beginnen met 1.e4 e5 2.Pf3 Pc6. Het verschil zit in de derde zet. In de Italiaanse gaat de loper naar c4 en mikt hij op de koning. In de Spaanse opening gaat hij naar b5 en valt hij het paard aan dat e5 verdedigt.

De Italiaanse is wat directer en makkelijker te leren. De Spaanse zet langzamer druk, die de hele partij blijft. Veel spelers leren eerst de Italiaanse en later de Spaanse.

Waar komt de naam vandaan?

De opening is genoemd naar Italiaanse schakers uit de zestiende en zeventiende eeuw. Gioachino Greco speelde er begin zeventiende eeuw partijen mee die nog steeds worden nagespeeld. Giuoco piano is Italiaans voor rustig spel. In het Engels heet ze de Italian Game.

Oefen de Italiaanse opening

Leer de hoofdlijn zet voor zet en oefen hem daarna zelf tegen de computer.

Oefen de Italiaanse opening

Veelgestelde vragen

Nog vragen?

Staat je vraag er niet bij? Mail naar info@chessquarter.eu.

Wat is de Italiaanse opening?

Een schaakopening die begint met 1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lc4. De witte loper mikt op f7. In het Engels heet ze Italian Game.

Wat betekent Giuoco Piano?

Italiaans voor rustig spel. Zo heet de Italiaanse opening als zwart antwoordt met 3... Lc5.

Wat is het verschil tussen de Italiaanse en de Spaanse opening?

De derde zet van wit. Bij de Italiaanse gaat de loper naar c4 en mikt op f7, bij de Spaanse gaat hij naar b5 en valt het paard op c6 aan.

Hoe voorkom ik het herdersmat?

Dek het veld f7 als de witte dame en loper erop mikken, bijvoorbeeld met g6 of De7, en val de dame daarna aan met je paard.